سوختگي

Burn

شما در اين قسمت با پوست ،عملكرد آن ،انواع سوختگي ها و درصد آن همچنين آموزش كمك هاي اوليه در سوختگي را نيز مي توانيد فرا بگيريد:


پوست:
خارجی ترین بافت بدن است که سرتاسر بدن را مثل یک فیلتر پوشانده و مانع ورود مواد خارجی از قبیل باکتری ها و ویروسها و همچنین مانع از دست دادن مایعات بدن می شود.


* پوست بدن از سه لایه تشکیل شده است:


1- قشر سطحی یا اپیدرم


2- قشر لیفی پوست یا درم (عروق- اعصاب- غدد عرق - مو و ناخن)


3- قشر زیر جلدی یا هیپودرم (عمدتاً از نسج چربی تشکیل شده است.)


سوختگی

1- به آسیب های ناشی از مواجه پوست و اندام های سطحی بدن با حرارت مستقیم یا غیر مستقیم گفته می شود.


2- صدمه و تخریب بافتی پوست( از بین رفتن لایه های پوست)
انواع سوختگی ها:

سوختگی حرارتی : توسط آتش و اجسام داغ صورت مي گيرد.
سوختگی شیمیایی : با اسید و باز قوی صورت می گیرد.
سوختگی الکتریکی : بد ترین نوع سوختگی است . (عمدتاً آقایان و کودکان )

 
عوامل تعیین کننده اهمیت سوختگی:

1- وسعت (درصد) سوختگی
2- شدت سوختگی
3- سن مصدوم (زیر 5 سال و بالای 55 سال)
4- محل سوختگی (مجاری تنفسی، مجاری تناسلی و سطح شکم)
5- همراهی سوختگی با عوامل زمینه ای (قلبی ، دیابتی)


*** مزایای محاسبه وسعت سوختگی:


1-اولویت انتقال مصدوم در تریاژ
- میزان مایعات بدن

قانون 9:


الف) در بزرگسالان:سر و دستها 9%- تنه و پشت و پاها 18%- اندام تناسلی 1%

ب) در کودکان : سر و تنه و پشت 18%- پاها 13.5% - دست ها 9% - اندام تناسلی 1%


عمق (درجه)سوختگی:



# سوختگی درجه یک:

فقط لایه سطحی اپیدرم(لایه شاخی) : درمان خاصی ندارد.

رنگ پوست قرمز و شفاف،تورم خفیف، حساس بودن به درد، بدون وجود تاول

در ساعت اول دردناک است، درمان آن فقط کمپرس سرد(خیلی یخ نباشد.

ظرف 5-2 بدون بر جای ماندن اثر(اسکار سوختگی) بهبود می یابد.



# سوختگی درجه دو:

علاوه بر اپیدرم قسمتی از درم نیز درگیر شده است .
ایجاد تاول ،بسیار دردناک ، سر عصب شده است.

در عرض حدود سه هفته با اثر اسکار کم و درمان مناسب التیام می یابد .

# سوختگی درجه سه:
این سوختگی شدید بوده و به تمام لایه های پوست و به داخل چربی زیر پوست، عضلات و استخوانها گسترش می یابد.
علایم سوختگی:

1- تغییر رنگ : به رنگ ذغالی-سفید یا قرمز آلبالویی
2- چرمی شدن محل سوختگی
3- سوختن پوست ، ظاهر خشک
4- درد شدید یا عدم وجود درد (به علت سوختن پایانه های حسی درد)
5- شوک
6- از دست رفتن مقادیر زیادی از مایعات بدن



اقدامات اولیه:

1- فرد را از محل آتش سوزی دور نمایید: (با هر وسیله اطراف خود آتش را خاموش کنید.)

توجه: در این مرحله هر چه تاخیر بیشتر باشد، آسیب بیشتر است.

2- لباسهای چسبیده به بدن را پس از خنک کردن با آب از بدن خارج می شود.
لباس هایی که با جدا کردن آن پوست بیمار جدا می شود را دست نزنید.
خارج کردن لباسها جهت جلوگیری از مشکلات بعدی پوستی می باشد.
3-خنک کردن محل سوختگی
بهبودی درد یا کاهش خیز یا ادم بافتی (حداقل ده10دقیقه در آب سرد و ترجیحاً استریل غوطه ور کنید . این کار برای حدود 45-30 دقیقه اول موثر خواهد بود.)


توجه: جریان آب سرد را از بالای محل سوختگی هدایت کنید.
توجه: جریان آب سرد را برای نواحی دچار سوختگی وسیع (بیش از 20%) استفاده نکنید، زیرا احتمال عفونت را افزایش دهید.

4- سوختگی را پوشش استریل یا تمیز بپوشانید.

توجه: هیچ ماده ای روی سوختگی نمی گذاریم.

توجه: در ضمن تاولها را نترکانید، و تا حد امکان جلوی ترکیدن آنها را بگیرید.

5- در سوختگی های شدید(بحرانی) به مصدوم اکسیژن بدهید. با حجم زیاد 6 لیتر در دقیقه و بطور مداوم بیمار را ارزیابی کنید.
6- مصدوم را با پوشش گرم و خشک بپوشانید.
(چون پوست یا ارگانی که حفظ گرمای بدن می کند ، از بین رفته، مریض دچار لرزش می شود.)

7- در سوختگی های شیمیایی ناحیه را به مقدار زیاد با آب بشویید.

توجه:

الف) قبل از شستن با آب ماده شیمیایی جامد یا خشک (مانند آهک را از روی پوست پاک (جارو) کنید .

ب) سوختگی های قلیایی جدی تر از سوختگی های اسیدی هستند.
زیرا مواد قلیایی بیشتر در بدن نفوذ می کند و مدت زمان بیشتری در بدن فعال می مانند.

ج) در آوردن لباسهای آلوده امکان مواجهه پوست را با مواد شیمیایی جذب نشده می کاهد.

د) از آب روان استفاده کنید .دوش حمام مناسب می باشد. مدت جریان آب روان30-20 دقیقه می باشد.


بررسی ارزیابی مصدوم:


(راه هوایی) : به خصوص در سوختگی های تنفسی و صدمات استنشاقی – اختلال در تبادل گاز به علت مسمومیت

( تنفس) : بررسی نحوه تنفس ، تعداد تنفس و عمق تنفس

(جریان خون): پالس های مختلف بدن را چک می کنیم.

1) کم شدن حجم آب بدن
2)کم شدن حجم خون (وارد فضای بین بافتی می شود.)
3) کمبود حجم مایعات به علت افزایش نفوذ پذیری مویرگ برخی اعضا در نتیجه ادم اطراف عضو
4) عدم خونرسانی